De Kadernota vormt de basis voor de begrotingen van de komende jaren. Tijdens het debat over de Kadernota heeft de ChristenUnie onder meer voorstellen ingediend over de aanpak van zwerfafval, het kritischer kijken naar vervangingsinvesteringen in de cultuursector, het binnenhalen van subsidies voor verkeersveiligheid, het bestrijden van mensenhandel, de realisatie van sociale huurwoningen met een lage energierekening, de bundeling van internetsites, het verbeteren van de mogelijkheden voor digitale participatie, het sneller komen tot één Omgevingsvisie voor Haarlem en het verbeteren van de sociale buurtmarktplaats BUUV. Uiteindelijk zijn 5 moties van de ChristenUnie aangenomen. Lees hier de debatbijdrage van de ChristenUnie en alle voorstellen.
1e termijn maandag 22 juni
Voorzitter de Haarlemse financiën zijn meer in control dan vorig jaar. Ik begin mijn bijdrage dan ook met complimenten voor de nieuwe wethouder financiën en zijn medewerkers. Maar voorzitter, de financiële situatie van de stad is nog lang niet rooskleurig. Ik zie in deze kadernota nog veel PM posten. Dat is niet te voorkomen maar het zijn er wel erg veel en de meeste zullen eerder negatief dan positief zijn.
Ondertussen is onze schuld veel te hoog. Het duurt tot 2040, meer dan een generatie, om deze op acceptabel niveau te brengen. Dan is het niet verstandig om bij meevallers gelijk te zeggen dat 50% mag worden ingezet om de bezuinigingsopgave te verlichten zoals in het coalitieprogramma staat.
Maar zelfs de eigen norm om 50% in te zetten voor schuldreductie haalt het college niet want er wordt maar 47% afgelost. Dat is toch weer 81.000 euro, vandaar mijn amendement Schuldreductie afspraak=afspraak samen met Trots Haarlem en OPHaarlem.
De ChristenUnie vraagt het college de aflossing van de schuld te versnellen. Ik heb 3 voorstellen:
– Als eerste stel ik in mijn motie Meevallers meer inzetten voor schuldreductie samen met Trots Haarlem en OPHaarlem voor vanaf volgend jaar minimaal 75% van meevallers op het saldo in te zetten voor extra schuldreductie in plaats van slechts 50%
– Ten tweede stel ik voor om bij lage rentes op de schuld meer af te lossen en dus deze rentemeevaller niet aan andere zaken te besteden. Het college was bij de vorige kadernota positief over en zou er nog naar kijken, hoe staat het daarmee?
– Ten derde heb ik bij de begroting voorgesteld ook de rentewinst die we boeken door aflossen in te zetten voor verdere aflossing. Of te wel: onze netto-aflossing jaarlijks wat op laten lopen. Er was toen onvoldoende steun maar ik probeer het graag opnieuw bij deze nieuwe wethouder financiën.
Voorzitter ik daag het college uit tenminste één van deze voorstellen over te nemen.
Ik hoop deze week echt de urgentie te proeven van het college dat er meer moet gebeuren aan schuldreductie. Waarom wordt er bijvoorbeeld komend jaar 7,5 miljoen uitgegeven boven het investeringsplafond. Gaat het college zo elk jaar investeringen doorschuiven? Dan is het plafond niets meer waard!
Schuldreductie kan ook met kleine bezuinigingen. De ChristenUnie ziet een aantal goede incidentele bezuinigingen in 2016. Waarom zijn deze niet structureel? Vandaar mijn motie Bezuinigingen op raadscatering en dergelijke.
En waarom nu toch een nieuwe collegeauto, maar dan via lease? De ChristenUnie steunt van harte de motie van OPHaarlem hierover. De burgemeester zei gekscherend dat hij wel kon gaan lopen naar Den Haag. Voorzitter, fietsend, lopend of met de bus kom je goed bij het station en dan ben je met de trein snel in Den Haag. Het college heeft dat twee weken geleden zelf bewezen toen ik ze aantrof in de trein, overigens zonder de burgemeester.
Het hele leasecontract is een collegebevoegdheid. De ChristenUnie wil graag dat het voorstel met de uitgangspunten voor dit contract aan de raad wordt gelegd. Graag een toezegging zodat we het aantal moties kunnen beperken!De raad moet de vinger aan de pols houden aangezien uit onderzoek vorige week bleek dat overheden hun mond vol hebben van duurzaam inkopen maar dit bij hun dienstauto’s nog niet goed toepassen[4]. En wat ons betreft wordt ook bij andere gemeenteauto’s gekeken of die wel nodig zijn.
Ondertussen is het investeringsprogramma tot 2020 bijna helemaal volgepland, als we de investeringsplafonds echt gaan respecteren. Er is nauwelijks meer ruimte voor nieuwe claims in de komende jaren. Dat is vragen om problemen. Wat als bijvoorbeeld over twee jaar duidelijk wordt dat er nog meer nieuwe klaslokalen nodig zijn, dan mag Wethouder Snoek toch niet met lege handen staan?
De ChristenUnie stelt daarom voor een aantal posten in het IP kritisch tegen het licht te houden. Zo staan er tot 2020 ruim 10 miljoen aan vervangingsinvesteringen voor de cultuurpodia in het IP. Daarvan is dit jaar 4 miljoen toegevoegd voor de jaarschijf 2020. De enige reden is dat dan investeringen zijn afgeschreven. Maar zijn die vervangingen wel echt nodig? Als we dat 1 of 2 jaar opschuiven dan is er ineens meer ruimte in het IP. Daarom mijn amendement Onderzoek vervangingsinvesteringen cultuurpodia.
Ik zeg niet dat die investeringen niet moeten gebeuren, maar ik vind wel dat er zorgvuldig naar gekeken moet worden of alles echt nodig is of dat wellicht een deel kan worden uitgesteld. Ik weet dat mijn eerdere pleidooien om te kijken naar de bestedingen voor cultuur niet veel draagvlak in de raad hadden maar ik hoop toch op steun voor dit voorstel. Immers: de coalitie heeft ook de kwaliteitsniveaus van het onderhoud van de stad verlaagd, waarom zou dan goede apparatuur moeten worden vervangen als die nog makkelijk 2 jaar mee kan gaan?
Helaas heeft de coalitie wel gekozen voor het verlagen van de kwaliteitsniveaus van het onderhoud van de stad. In feite vergroten we hiermee gewoon de schuld van de stad.
Waarom vormt het college geen bestemmingsreserve onderhoud zodat bedragen makkelijker kunnen worden overgeheveld naar andere jaren en wordt voorkomen dat niet uitgegeven middelen automatisch naar de algemene reserve gaan? Ik hoorde D66 net ook al een voorstel te doen om incidenteel met budgetten te schuiven maar een meer structurele aanpak lijkt mij beter. We moeten adhoc ingrepen die bij nader inzien niet zo verstandig zijn te voorkomen. Ik overweeg nog een motie op dit punt.
Een klein onderhoudspuntje tussendoor. In december stelde de raad een verordening naamgeving en nummering van adressen vast. Hierin staat dat op elke straathoek een bord met de straatnaam zichtbaar moet zijn. Er zou bij deze kadernota een inventarisatie komen waar in de stad deze borden nog ontbreken en een voorstel om dit op te lossen. Waar blijft het voorstel van het college en waar is de dekking in deze kadernota?
Mobiliteit
Voorzitter, Haarlem laat nog steeds kansen voor subsidies liggen. Hoe is het mogelijk dat er geen BDU-subsidie is aangevraagd voor de fietspaden langs de Oudeweg? Nu is er al aanbesteed en is het te laat.
De paar projecten waarvoor wel subsidies zijn toegekend moeten voor 1 november aanbesteed zijn. Gaat wethouder Sikkema dit wel redden? Immers voor de meeste van deze projecten moet de inspraak nog starten! Moeten we niet meer vooruit plannen en nu al bepalen voor welke projecten voor 2016 subsidie aangevraagd zal gaan worden?
Daarom heb ik de motie Subsidietoets wegbeheer ingediend samen met D66, Trots Haarlem, OPHaarlem en Actiepartij. Voortaan moet het college wat betreft de ChristenUnie vooraf de raad actief informeren over welke wegprojecten subsidie wordt aangevraagd.
Er zijn meer subsidiepotjes. Wist de wethouder bijvoorbeeld dat er van de ruim 2600 spoorwegovergangen in Nederland maar 131 zijn geselecteerd die in aanmerking komen voor subsidie. Het gaat om een subsidie om de doorstroming van het lokale verkeer en veiligheid te verbeteren door de bouw van tunnels. Er is maar liefst 200 miljoen beschikbaar. Laat nu 2 van deze overgangen in Haarlem liggen! Een kans dus voor miljoenen investeringen bij de Westergracht en de Kleverlaan. Maar we moeten wel snel zijn. Andere gemeenten op de lijst hebben al vele miljoenen aangevraagd. Heeft het college al actie ondernomen, ook richting de provincie?
Ik ben blij met de fietsambities van wethouder Sikkema. De Rode Loperbrug staat weer op de agenda. En zelfs een ondergrondse fietsenstalling op de Botermarkt. Maar uit de kleine lettertjes blijkt dat dit niet meer dan een wens is. Het staat alleen als een nice-to-have in het investeringsprogramma en dit vervalt dus als wij het als gemeenteraad niet amenderen. Wat is het voorstel dan waard?
Als we echt fietsstad 2016 willen worden dan moeten we nu woorden omzetten in daden! Collegepartijen lijken daartoe niet bereid te zijn. Gaat het college de ambitie om fietsstad te worden zo wel halen? De ChristenUnie stelt voor om op zijn minst onderzoek te doen naar een oplossing voor de omgeving voor de Botermarkt zodat we snel weten hoeveel geld echt nodig is en misschien goedkopere innovatieve oplossingen kunnen vinden. Bijvoorbeeld een volautomatische stalling die minder ruimte inneemt en wellicht goedkoper is. Ik hoop toch dat voor zo’n onderzoek geen motie nodig is! En is de wethouder bereid bij de provincie te lobbyen om een bijdrage? En nu ik het toch over lobbyen heb: hoe staat het met de uitvoering van mijn motie om te komen tot een lobbyagenda? Graag een reactie!
Afval
Voorzitter, afgelopen week werd bekend dat statiegeld voorlopig blijft bestaan. De verpakkingsindustrie is zijn afspraken onvoldoende nagekomen. Dat is goed nieuws voor de gemeente. Want er komt nu eindelijk ook een bredere aanpak van zwerfafval voor drankverpakkingen waar nog geen statiegeld op zit. Het liefst zou de ChristenUnie ook voor deze verpakkingen het statiegeldsysteem ingevoerd zien. Staatssecretaris Mansveld doet dat niet, maar ze wil wel in korte tijd in alle gemeenten retoursystemen gaan opzetten waar mensen worden beloond voor het inleveren van flesjes en blikjes. De eerste 40 gemeenten moeten al op 1 januari 2016 hiermee starten. Met mijn motie Zwerfafval retour met premie vraag ik het college zich aan te melden voor dit project.
Ik steun van harte de GroenLinks motie over invoering van DIFTAR voor de afvalstoffenheffing. De verwerking van restafval kost ons circa 3,3 miljoen in 2015 en 2016. Als we naar 60% gescheiden inzameling gaan, en dat is niet eens ambitieus, kunnen we al snel tonnen besparen en misschien wel meer dan 1,5 miljoen per jaar. Dan kunnen de woonlasten in Haarlem omlaag.
Sociaal domein
Voorzitter op het sociaal domein gebeuren veel goede dingen. Zo komt er eindelijk een woonhotel en een bed, bad en brood voorziening voor economisch daklozen en uitgeprocedeerde asielzoekers en zijn er 8 sociaal wijkteams gestart. Ook wordt er gezocht naar innovatie in de basisinfrastructuur van welzijnsvoorzieningen. Volop kansen, maar er zijn ook nog veel onzekerheden. Wat zijn bijvoorbeeld alle gevolgen van de participatiewet op de lange termijn? We draaien aan heel veel knoppen tegelijk waardoor een integraal plaatje lastig te maken is.
De ChristenUnie vindt dat er meer werk gemaakt moet worden van SMART-criteria van de doelen en activiteiten in het sociaal domein en analyse wat effectief is en wat niet. Het lijkt mij goed dat het college volgend jaar halverwege de collegeperiode een thermometer opstelt hoe we er nu voor staan in het sociaal domein die verder gaat dan alleen een financiële analyse maar juist ook ingaat op de te behalen doelen.
Een innovatief instrument in de transitie van het sociaal domein is BUUV. Ik ben in eerdere debatten kritisch geweest over de kosten van dit project. Ik ben dit nog steeds, maar ik zie ook de meerwaarde van dit project. De ChristenUnie komt daarom vandaag met de initiatiefnota Quick-wins BUUV met concrete verbetervoorstellen. Hierin stel ik onder meer voor ook hulpnetwerken van meerdere personen die gezamenlijk een ander willen helpen te gaan ondersteunen. Ook stel ik voor een BUUV meldpunt te maken voor als mensen zich bezorgd maken over een wijkgenoot. Op de gemeentelijke website kun je over veel zaken een melding plaatsen, maar deze gaan allemaal gaan over het fysiek domein en niet over het sociaal domein. Dat is vreemd. Ik roep het college op deze week al op hoofdlijnen te reageren.
De ChristenUnie wil ook dat het college alles in het werk stelt om mensenhandel en misstanden in de prostitutie tegen te gaan. Veel andere gemeenten hebben hun beleid al aangescherpt. Eerder vanavond werd Leeuwarden als voorbeeld genoemd bij de inzet van mystery guest. Ook t.a.v. mensenhandel kunnen we naar deze gemeente kijken. Vandaar mijn motie Voorkomen mensenhandel door strakkere regels waarin ik een aantal van de voorstellen uit onder meer Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Leeuwarden heb overgenomen. Verhoog de minimumleeftijd voor prostituees naar 21 jaar, stel een bedrijfsplan verplicht en voer een verbod in om zich dwingend te bemoeien met prostituees om zo pooiers aan te kunnen pakken.
Woningmarkt
Voorzitter, er is een grote vraag naar woningen in Haarlem terwijl er de afgelopen jaren door de crisis heel weinig is gebouwd. Langzamerhand komen projecten weer op gang. Maar er wordt heel weinig gebouwd voor de laagste inkomens. Bij verschillende recente Haarlemse projecten hebben woningbouwcorporaties nieuwe sociale huurwoningen vervangen door sociale koop of vrije sector. Wat gaat het college doen om ook voldoende goedkope sociale huurwoningen te realiseren?
In Almere is de gemeente niet langer gaan wachten op corporaties maar heeft projectontwikkelaars uitgedaagd sociaal te bouwen. De gemeente geeft een kleine stimuleringssubsidie en biedt grond aan tegen een redelijke prijs en ontwikkelaars worden uitgedaagd innovatief te zijn en met onorthodoxe oplossingen te komen. De uitdaging: bouw duurzame woningen van maximaal 550 euro inclusief alle energielasten. En wat blijkt: dit is realiseerbaar! Ontwikkelaars staan in de rij voor dit project. Is dit niet ook een goed idee voor Haarlem? In mijn motie Goedhuurwoningen in Haarlem stel ik samen met PvdA, GroenLinks, Trots Haarlem, OPHaarlem en Actiepartij voor om snel ook een proef in Haarlem te doen.
Digitale overheid
De ChristenUnie sluit zich van harte aan bij alle opmerkingen over het goed monitoren van de kwaliteit van de dienstverlening van de gemeente bijvoorbeeld bij de sociale dienst. Ook de communicatie moet beter zodat het aantal bezwaarschriften omlaag gaat. Is het college bereid nog dit jaar met een voorstel te komen om de dienstverlening lean te maken om toch een Engelse term te gebruiken en te zorgen dat brieven in begrijpelijke taal worden opgesteld.
Het college wil volop inzetten op digitalisering van de dienstverlening. Dat kan kosten besparen en tegelijk de overheid toegankelijker maken voor burgers. We hebben inmiddels een mooie website maar wanneer gaan we de volgende stap zetten? Volgens mij gaan we met de beperkte extra middelen in de kadernota de ambities van het college niet redden. Waar blijven de concrete voorstellen en de financiële onderbouwing?
Ik heb deze week een test gedaan. Ik wilde graag digitaal participeren. Voorzitter, hoe mooi onze website ook is, het viel vies tegen. Bij veel projecten zoals Masterplan Entree en Frankrijklaan ontbreken de stukken en worden mensen ouderwets doorverwezen naar het stadskantoor. Bij Schalkstad staat er een niet meer werkende link naar een pagina op gemeentebestuur.haarlem.nl.
Bij weer een ander project wordt verwezen naar een commissievergadering, maar zonder een link. Ook als de gemeente een persgericht online zet ontbreken de bijbehorende stukken zoals bij de Bernadottelaan. En een zienswijze indienen? Ook dat kan vaak niet digitaal maar alleen met tante post. Bij sommige projecten wordt wel een e-mailadres gegeven, maar het lijkt mij dat het college is het coalitieprogramma met een interactieve website toch meer bedoeld dan dat. In mijn motie “Digitaal participeren” daag ik samen met Trots Haarlem en OPHaarlem het college dan ook uit de digitale participatie snel op orde te brengen!
De gemeente heeft trouwens wel erg veel websites. Je hebt haarlem.nl, gemeentebestuur.haarlem.nl, degroenemug.nl, samenvoorelkaar.nl, haarlem.buuv.nu, lokethaarlem.nl en elk met hun eigen beheersysteem. En dan is nog een waaier aan sites bij andere organisaties zoals detafelvanx.nl. Veel van deze sites hebben weinig bezoekers. Dit moet efficiënter.
In mijn motie “Visie op waaier internetsites” pleit ik samen met GroenLinks, Trots Haarlem en OPHaarlem voor een visie op het internetbeleid van de stad. Moeten we een site als samenvoorelkaar.nl niet gewoon opheffen en integreren in de Haarlem portal? En als we toch een nieuwe digitale sociale kaart gaan maken ter vervanging van lokethaarlem.nl waarom integreren we deze dan niet gelijk in de gemeentelijke website?
Afronding
Voorzitter, er liggen van veel fracties mooie ideeën op tafel, ik tel al zo’n 70 moties en amendementen. Ik ben benieuwd naar de ambities van dit college en ik wens het college de komende maanden veel creativiteit om de plannen uit te werken in de begroting en Gods zegen bij het besturen van de stad.
AMENDEMENT Schuldreductie afspraak = afspraak
De gemeenteraad van Haarlem in vergadering bijeen op 22, 24 en 25 juni 2015,
in beraadslaging over de kadernota 2015,
Overwegende dat:
Besluit:
Beslispunt 13 van het raadsstuk als volgt te wijzigen zodat de schuldreductie 50% wordt:
“De bestemming van het rekeningresultaat 2014 als volgt vast te stellen:
a. € 110.000 te bestemmen voor uitvoering van de regeling LBHT emancipatiebeleid en voor de implementatie van de Participatiewet.
b. € 33.000 te bestemmen voor BUUV-NL.
c. € 1.219.000 te bestemmen voor dekking van het tekort over 2015.
d. € 1.362.000 te bestemmen voor schuldreductie.”
en gaat over tot de orde van de dag.
(Per saldo betekent dit: 81.000 meer schuldreductie en minder voor dekking tekort over 2015)
ChristenUnie Trots Haarlem OPHaarlem
Frank Visser Sander van den Raadt Frans Smit
MOTIE Meevallers meer inzetten voor schuldreductie
De gemeenteraad van Haarlem in vergadering bijeen op 22, 24 en 25 juni 2015,
in beraadslaging over de kadernota 2015,
Overwegende dat:
Verzoekt het college:
Meevallers op het saldo vanaf het begrotingsjaar 2015 voor minimaal 75% in te zetten voor extra schuldreductie.
en gaat over tot de orde van de dag.
ChristenUnie Trots Haarlem OPHaarlem
Frank Visser Sander van den Raadt Frans Smit
MOTIE Bezuinigen op raadscatering e.d. structureel
De gemeenteraad van Haarlem in vergadering bijeen op 22, 24 en 25 juni 2015,
in beraadslaging over de kadernota 2015,
Overwegende dat:
Verzoekt het college:
Circa € 100.000 van de incidentele bezuinigingen op materiele budgetten in 2016 structureel te maken, dit in te zetten voor verdere schuldreductie en dit te verwerken in de programmabegroting 2016
en gaat over tot de orde van de dag.
ChristenUnie
Frank Visser
AMENDEMENT Onderzoek vervangingsinvesteringen cultuurpodia
De gemeenteraad van Haarlem in vergadering bijeen op 22, 24 en 25 juni 2015,
in beraadslaging over de kadernota 2015,
Overwegende dat:
Besluit:
Beslispunt 18 aanhef en onder a van het raadsstuk als volgt te wijzigen:
“Ten aanzien van nieuwe investeringen in het Investeringsplan 2015-2020:
a. Nieuwe investeringen uit de categorie ‘must have’ op te nemen in de financiële kaderstelling met uitzondering van de must-haves cultuur jaarschijf 2020 en voor de vervangingsinvesteringen cultuur onderzoek te doen naar mogelijkheden om afschrijvingstermijnen te verlengen dan wel op basis van onderzoek aan het eind van de economische levensduur de vervangingsdatum voor een beperkte periode uit te stellen als de investering nog langer mee kan gaan”
en gaat over tot de orde van de dag.
ChristenUnie
Frank Visser
MOTIE Subsidietoets wegbeheer
De gemeenteraad van Haarlem in vergadering bijeen op 22, 24 en 25 juni 2015,
in beraadslaging over de kadernota 2015,
Overwegende dat:
Verzoekt het college:
en gaat over tot de orde van de dag.
ChristenUnie Trots Haarlem OPHaarlem Actiepartij
Frank Visser Sander van den Raadt Frans Smit Sjaak Vrugt
D66
Bas van Leeuwen
MOTIE Zwerfafval retour met premie
De gemeenteraad van Haarlem in vergadering bijeen op 22, 24 en 25 juni 2015,
in beraadslaging over de kadernota 2015,
Overwegende dat:
Verzoekt het college:
en gaat over tot de orde van de dag.
ChristenUnie
Frank Visser
[1] Kamerstuk 28694, nr. 130, Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, 18 juni 2015, https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-532433
MOTIE Voorkom mensenhandel door strakkere regels
De gemeenteraad van Haarlem in vergadering bijeen op 22, 24 en 25 juni 2015,
in beraadslaging over de kadernota 2015,
Overwegende dat:
Verzoekt het college
Dit najaar met voorstellen te komen om de APV-regels rond mensenhandel en prostitutie te actualiseren en waar nodig aan te scherpen waaronder:
en gaat over tot de orde van de dag.
ChristenUnie
Frank Visser
MOTIE Goedhuurwoningen in Haarlem
De gemeenteraad van Haarlem in vergadering bijeen op 22, 24 en 25 juni 2015,
in beraadslaging over de kadernota 2015,
Overwegende dat: