Voorzitter we kijken vandaag terug op de resultaten in de afgelopen jaren. En ik moet zeggen: de collegepartijen mogen best een beetje trots zijn. Ik ben vaak genoeg kritisch geweest en dat zal ik ook blijven maar er is veel gerealiseerd en dat verdient een compliment. Het motto actie is in de praktijk gebracht. Er zijn veel bomen geplant (al vind ik dat dit natuurlijk altijd nog meer kan) en er zijn veel onderhoudsknelpunten zijn aangepakt. Er lopen ook veel bouwprojecten mede dankzij de subsidies die wethouder Roduner heeft binnengesleept. Wat dat betreft ben ik blij dat de wethouder nog even blijft al heeft hij daar zelf ongetwijfeld andere gevoelens over.

Ook financieel staat de gemeente er redelijk goed voor al maak ik mij wel zorgen over de vele investeringen die we de komende jaren gaan doen. Wat als deze allemaal hoger uitvallen dan gepland? En hebben we wel genoeg geld voor de enorme opgave die er alleen al is op het gebied van onderwijshuisvesting?

Allemaal interessante financiële discussies. Maar de ChristenUnie vraagt aandacht voor de mensen achter de cijfers. Vorig jaar heb ik het college opgeroepen om actief op zoek te gaan naar bevolkingsgroepen die we vaak over het hoofd zien. Mensen die extra zorg nodig hebben. Waar missen we het zicht op mensen achter de goede rapportcijfers van Haarlem?

Ik noemde toen specifiek de kinderen die op scholen dreigen uit te vallen en de thuiszitters. Dit jaar wil ik kijken naar een andere groep kinderen: kinderen die te maken hebben met echtscheiding. 1 op de 3 huwelijken strandt en ook relaties waar geen sprake is van een huwelijk stranden. Dat gaat jaarlijks alleen al in Haarlem om enkele honderden gevallen waarbij vaak kinderen betrokken zijn. En het aantal complexe echtscheidingen in onze regio neemt ook nog eens toe. Dit heeft op veel vlakken negatieve impact op onze samenleving. Bij kinderen die te maken hebben met echtscheiding is er bovengemiddeld veel vraag naar jeugdzorg.

De gevolgen zijn niet alleen groot voor kinderen maar ook op de woningmarkt. Mensen die gaan scheiden hebben ineens een extra woning nodig. Daar valt haast niet tegenop te bouwen.

Ons beleid lijkt echter vooral symptoombestrijding. We hebben een echtscheidingshotel voor de woningnood en een scheidingsplein met allemaal hulpaanbod voor ouders, kinderen, betrokkenen uit de omgeving en professionals. Er staat op het scheidingsplein prominent zelfs een heel stappenplan over hoe je een scheiding moet regelen. Maar voorzitter, is dit allemaal niet dweilen met de kraan open? Waar is het beleid dat inzet om het aantal echtscheidingen drastisch te verlagen? Waar is het stappenplan om je relatie te redden? Waar is het beleid dat investeert in het bouwen aan stevige relaties die bestand zijn tegen een crisis. Wordt het niet tijd dat we deze olifant in de Kamer gaan benoemen? Dat echtscheidingen een maatschappelijk probleem zijn?

De ChristenUnie ziet graag beleid dat gericht is op het zoveel mogelijk Haarlemse kinderen laten opgroeien in stabiele gezinnen. We kunnen daarbij leren van andere gemeenten. Daarom de motie van scheidingsplein naar relatieplein waarin we onder andere verwijzen naar inspirerende voorbeelden uit de gemeenten Amsterdam en Eindhoven. We vragen het college voor de Kadernota 2027 te onderzoeken of het scheidingsplein kan worden verbreed tot een relatieplein waarbij ook nadrukkelijk wordt ingezet op het voorkomen van conflicten en het versterken van relaties en net als Amsterdam en Eindhoven een proef te doen met gratis relatietherapie.

Voorzitter, wat naast de cijfers ook belangrijk is, is hoe burgers de gemeenten zien. Helaas is daar nog steeds sprake van de spreekwoordelijke kloof. Hoe overbruggen we deze kloof tussen de overheid en inwoners? Ik noem een paar voorbeelden.

Allereerst moeten we als overheid eerlijk laten zien wat zij wel kan oplossen en wat niet en waarom dingen vaak lang duren. Zo willen veel bewoners dat de verkeersveiligheid in hun straat wordt verbeterd. Gezien het beschikbare budget en de beschikbare hoeveelheid ambtenaren kunnen we per jaar maar een paar buurten aanpakken. Dan is het eerlijk om te zeggen: uw straat is voorlopig niet aan de beurt. Dat snappen inwoners nog wel, maar de logische vraag is dan: wanneer wel? Ik snap wel dat bewoners zeggen: wij kunnen niet 9 of misschien wel 19 jaar wachten totdat onze straat veiliger is. Dan zijn onze kinderen van school af.

Toch is dat wel het verhaal van ons investeringsprogramma. Zo zie ik hierin nog niets over de Pijlslaan. Bewoners willen weten waar ze aan toe zijn. Daarom is alleen de uitleg waarom iets niet gebeurt niet voldoende. We zullen als gemeente ook moeten kunnen vertellen wat wel mogelijk is en wanneer. Het motto van dit college is immers actie! De ChristenUnie wil weten van de wethouder: wat voor perspectief biedt u de bewoners in het gebied rond de Pijlslaan. Er komt een proef met eenrichtingsverkeer, maar wanneer? Er is kritiek op de verkeersregelinstallatie bij de Leidsevaart, kan die niet sneller veilig worden? En is het echt niet mogelijk om herinrichting van deze straat en het kruispunt op de agenda te zetten voor de komende jaren?

Het verkleinen van de kloof tussen overheid en burger vraagt ook een uitmuntende dienstverlening. En voorzitter, dat kan echt beter. Neem de WMO. Ik heb nu al van meerdere inwoners meldingen dat hun WMO-aanvraag werd afgewezen omdat de optelsom van ingrepen te duur werd door de gemeente. Zo vroeg iemand traplift aan en werd nota bene door de gemeente geadviseerd ook een scootmobiel aan te vragen. Vervolgens werd de aanvraag afgewezen omdat het te duur werd. Dat doet iets met het vertrouwen in de gemeente voorzitter. Als de twee ingrepen afzonderlijk aan waren gevraagd waren ze wel gehonoreerd. Onlangs stond een vrijwel identiek voorbeeld in het Haarlems Dagblad. Voorzitter, zo gaan we toch niet met onze inwoners om? Nog een voorbeeld uit Haarlem: iemand die een scootercube heeft, een opslag voor een scootmobiel, vraagt al 2 jaar om deze weg te halen omdat deze niet meer gebruikt wordt en zelfs haar wegverspert. De WMO verwijst naar leverancier Kerstens en die verwijst weer naar de WMO. Ondertussen heeft de betrokken hulpverlener een andere client die graag zo’n scootmobielcube wil hebben, maar het niet mag. Dus gebruikt ze haar scootmobiel maar niet. De gemeente raakt in de woorden van deze hulpverlener helemaal in de war als ze oppert deze twee zaken aan elkaar te koppelen zo jammer. Ik had het net over de olifant in de Kamer, de WMO-voorbeelden lijken mij een typisch voorbeeld van een paarse krokodil. Overigens kreeg ik wel complimenten voor een aantal toppers van de afdeling WMO die zich niet verschuilen achter de regels. De ChristenUnie roept het college op de WMO-dienstverlening te verbeteren door kortere procedures, door minder paarse krokodillen, door maatwerk en door niet een worst voor te houden die vervolgens weer wordt ingetrokken.

Ik heb nog een ander voorbeeld over onze dienstverlening. Ik kom dan bij de evergreen van de fractie Trots: de hondenbelasting. Ook nu ik sinds dit jaar zelf een hond heb is de ChristenUnie nog steeds tegen het schrapen van deze belasting. Maar wat mij wel opvalt: sommige hondenbaasjes in Haarlem worden gediscrimineerd. Dit is afhankelijk van de wijk waar ze wonen. In de ene wijk zijn namelijk veel meer afvalbakken dan in de andere wijk. Zo kun je 800 meter langs de Vergiederweg lopen zonder 1 afvalbak tegen te komen. Langs de iets kortere Muiderslotweg staan er maar liefst 10. In de Planetenbuurt staan nauwelijks afvalbakken terwijl het naastgelegen Sinnevelt rijk bedeeld is. Daarom de motie stop de discriminatie van hondenbaasjes waarin wij het college vragen

•             Voor de Kadernota 2027 met een plan te komen voor de plaatsing van 250 a 500 extra afvalbakken in dun bezette gebieden;

•             Dekking te zoeken voor deze eenmalige investering in de prullenbakkenvergoeding, in het herplaatsen van oude afvalbakken die worden vervangen door grotere exemplaren op andere locaties waar te weinig bakken zijn en zo nodig in het investeringsplan;

•             De extra exploitatielasten voor het legen te dekken door een beperkte verlaging van de frequentie van het legen van de afvalbakken waar dit op basis van ervaringscijfers mogelijk is;

Een derde mogelijkheid om de kloof tussen overheid en burger kleiner te maken is maximale transparantie.  Het CDA wees terecht op het punt dat ons beleid niet goed vindbaar is, dat mensen vaak uitkomen bij stukken die door de Raad zijn aangepast maar waarbij deze aanpassingen niet te vinden zijn. Maar er zijn meer zaken die transparanter kunnen. Zo vindt de ChristenUnie fractie het gek dat je als inwoner vergunningaanvragen niet digitaal kunt inzien. Inzien kan wel bij een loket maar dit wordt niet gepromoot. Formeel liggen stukken pas ter inzage nadat een besluit is genomen en ook dan kan dit alleen maar bij het loket of per email en niet simpelweg online. Daarom de motie transparante vergunningen waarin we het college vragen voor de Kadernota 2027 in beeld te brengen op welke wijze de procedure van omgevingsvergunningen transparanter kunnen worden gemaakt en hierbij de volgende maatregelen te onderzoeken:

• In het gemeenteblad op zoek.officielebekendmakingen.nl communiceren dat aanvragen wel in te zien bij het loket;

• Eigen vergunningaanvragen van de gemeente voor bijvoorbeeld kapvergunningen actief online openbaar maken en zoveel mogelijk ook alle andere aanvragen (bijvoorbeeld standaard publiceren tenzij indiener bezwaar heeft)

•  Dat bewoners bij een melding van een vergunningaanvraag zich kunnen aanmelden voor het volgen van de procedure zodat ze weten wanneer er een besluit is genomen en het indienen van zienswijze of bezwaren mogelijk is.

•  Alle besluiten voor omgevingsvergunningen online ter inzage leggen, uiteraard nadat persoonsgegevens zijn zwartgelakt.

Voorzitter, ik heb bij eerdere begrotingen een paar keer geprobeerd het mantelzorgcompliment voor elkaar te krijgen. Ik had dit zo graag een keer voor de verkiezingen geregeld willen hebben. Maar als de coalitiepartijen bereid zijn mee te denken dan dien ik deze motie graag in de 2^e termijn alsnog in.

Voorzitter vanavond lijkt al op een eerste verkiezingsdebat. Ik moet alle moties nog lezen maar ik heb een paar mooie voorstellen gehoord zoals het vieren van het eeuwfeest van de fusie van Haarlem en Schoten en Spaarndam van Jouw Haarlem en het Ondernemersloket van de VVD. Dus ik zie uit naar de reactie van het college.

Ik ga de komende tijd namens de ChristenUnie ook met veel plezier aan verkiezingsdebatten meedoen. Mijn hoop is dat we met zijn allen juist in deze verkiezingsperiode gaan bouwen aan bruggen over de kloof heen zodat alle inwoners van Haarlem zich gezien en gehoord voelen. De ambities van alle partijen zijn hoog en dat is mooi. Maar laten we ook ons best doen dat dit niet leidt tot teleurstelling als gevolg van loze beloftes. Ik heb zin in de debatten die nog gaan komen en ik hoop op mooie afspraken tussen de partijen die straks in de Raad zitten die bijdragen aan de bloei van onze stad in de komende vier jaar. Ondertussen wens ik het college veel zegen bij het verder uitwerken van de voorstellen voor 2026 want ook in dit verkiezingsjaar mogen we niet stilzitten.

In verband met privéomstandigheden heett de ChristenUnie niet mee kunnen doen aan de 2e termijn van het debat op donderdag 6 november 2025. De drie moties van de ChristenUnie zijn verworpen

M O T I E Van scheidingsplein naar relatieplein

Deze motie hoort bij Vaststellen Programmabegroting 2026-2030.

De indieners stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: 

We stellen vast dat:

• De impact van relatieproblemen op het gemeentelijke sociale domein groot is[1]:
  • 90% van de kinderen in de jeugdzorg komt uit gebroken gezinnen
  • 75% van de jongeren in de jeugdreclassering heeft gescheiden ouders
  • 40% van de mensen die scheiden, ondervindt woningtekort
  • 45% van werkenden in scheiding meldt zich vaker ziek
  • 80% van de bijstandsuitkeringen is voor alleenstaanden, met of zonder kinderen
• Haarlem via het scheidingsplein samen met circa 25 andere gemeenten informatie, advies en ondersteuning geeft aan mensen die te maken krijgen met echtscheiding;
• De gemeente Amsterdam een aanpak heeft gelanceerd die niet alleen gericht is op het voorkomen van negatieve gevolgen van echtscheiding (zoals het Haarlemse scheidingsplein doet) maar ook op preventie en onder andere start met gratis relatietherapie om escalatie van problemen te voorkomen[2];
• De gemeente Eindhoven met het aanbieden van het relatietherapie programma Hou me Vast is gestart met als indrukwekkende resultaat dan van de 120 stellen die het programma volgden in één jaar de relatietevredenheid steeg van een 4,5 naar een 7,5;
• Relatietherapie niet vergoed wordt in het basispakket van de zorgverzekering;

We overwegen dat:

• Het hoge aantal relatieproblemen leidt tot grote maatschappelijke kosten onder andere voor de jeugdzorg en dat hier daarom ook een belang van de gemeente ligt om het aantal relatieproblemen te beperken;
• Voorkomen van relatieproblemen beter is dan het oplossen van problemen na echtscheiding
• Relatietherapie kan helpen om scheiding te voorkomen maar dat hulp vragen financiële drempels heeft;

We vragen het college:

• Voor de Kadernota 2027 te onderzoeken of het scheidingsplein kan worden verbreed tot een relatieplein waarbij ook nadrukkelijk wordt ingezet op het voorkomen van conflicten en het versterken van relaties;
• Net als Amsterdam en Eindhoven een proef te doen met gratis relatietherapie;

En gaat over tot de orde van de dag.

De volgende leden dienen deze motie in:

Frank Visser, ChristenUnie

Dit hebben we voorgesteld in de openbare vergadering van 3 november 2025.