Recent werden de resultaten van de derde editie van de ETHOS-telling over dakloosheid gepubliceerd door de Hogeschool Utrecht en het Kansfonds. In de 57 gemeenten die meededen aan telronde blijken 28.721 dak- en thuisloze mensen te zijn, wat bijna evenveel is als de CBS-schatting voor heel Nederland . Schrikbarende cijfers, vindt de ChristenUnie. Ook in omliggende regio’s en gemeenten blijkt het aantal daklozen veel hoger dan aanvankelijk in beeld. Zo nam de regio Zaanstreek deel aan deze derde ronde. Een van de drie gemeenten binnen deze regio is Zaanstad, welke in inwonertal vergelijkbaar is met Haarlem (Zaanstad: 164.589, Haarlem: 168.743 ). Volgens de oude methodiek van het CBS en de meest recent gepubliceerde cijfers ging het om 55 volwassen daklozen in de gemeente Zaanstad in 2023. Volgens de resultaten van de ETHOS-tellingen blijkt het echter te gaan om 791 daklozen, waarvan 130 kinderen. Ter indicatie: in Haarlem werden volgens de CBS-methodiek 485 dakloze volwassenen gemeld in 2023.

Negen regio’s met in totaal 57 gemeenten deden mee aan deze derde ETHOS-telronde. Inmiddels zijn ook de aanmeldingen voor de vierde telronde van 2026 bekend. Het totaal deelnemende gemeenten stijgt hiermee naar 219. Haarlem zit hier niet bij. Dit terwijl bestrijding van dakloosheid een belangrijk thema is waar Haarlem op inzet. Zo verscheen in mei 2025 nog het Regionaal Actieplan Dakloosheid met daarin de veranderstrategie van de regio’s Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer ten aanzien van de beweging van opvang naar wonen eerst. Deze nieuwe aanpak heeft als doel om dakloosheid fors en structureel terug te dringen tot 2030 en is onderdeel van het Nationaal Actieplan Dakloosheid uit 2022, waarin de ambitie zelfs is volledige beëindiging van dakloosheid in 2030.

Het is voor de ChristenUnie-fractie daarom onduidelijk waarom de gemeente Haarlem ook in de vierde telronde niet meedoet. Volgens ons laat het college hiermee een kans liggen om een duidelijk inzicht te krijgen in het daadwerkelijke aantal daklozen en om dit te kunnen vergelijken met andere gemeenten.

Op dit moment baseert de Gemeente Haarlem haar cijfers over dakloosheid op onderzoek van de GGD. Deze cijfers zijn echter enkel gebaseerd op eigen aanmeldingen van daklozen bij de Brede Centrale Toegang. Uit eerdere onderzoeksresultaten van ETHOS-tellingen, waarbij veel breder wordt gekeken dan alleen officiële hulpvragen, bleek al dat het werkelijke aantal daklozen vele malen hoger ligt dan aanvankelijk in beeld gebracht wordt door de GGD  en het landelijke CBS-onderzoek. Dit wordt ook gemeld in het Regionaal Actieplan Dakloosheid.

Bij de behandeling van de Kadernota 2025 vroegen enkele fracties het college om deel te nemen aan de ETHOS-tellingen middels een motie . Het college ontraadde de motie en reageerde met het advies “om de ervaringen in het land nauwgezet te volgen, zodat beter ingeschat kan worden of de investering in verhouding staat tot de opbrengst.”.

Nu de nieuwe tellingen zijn gepubliceerd en het aantal deelnemende gemeenten fors is gegroeid. Is de vraag waarom het college gezien de zorgwekkende uitslagen heeft besloten ook in de vierde ronde niet mee te doen terwijl inmiddels ruim de helft van de gemeenten in Nederland meedoet.

Wij hebben daarom de volgende vragen:

1. Is het college bekend met de meest recente ETHOS-uitslag, ook van omliggende regio’s en gemeenten?
2. Wat is de reactie van het college op deze zorgwekkende uitslag?
3. Wat is de reden dat het college heeft besloten om niet mee te doen aan de vierde ronde van de ETHOS-tellingen terwijl inmiddels ruim de helft van de gemeenten in Nederland meedoet?
4. Is het college bereid alsnog deel te nemen aan deze vierde telronde en is het college bereid om hiervoor ook budget vrij te maken? Zo nee, waarom niet?
5. Is het college bereidt hiervoor contact te zoeken met buurgemeenten in de regio om deelname gezamenlijk op te pakken?
6. Is het college bereid het onderzoek zoals geadviseerd door het Kansfonds over maximaal vier jaar opnieuw uit te voeren in onze gemeente zodat er inzicht ontstaat in de ontwikkeling van het aantal daklozen?

Daags na het indienen van deze schriftelijke vragen deelde het college mee dat Haarlem toch mee gaat doen met de ETHOS-telling. Dat gebeurt echter niet in de vierde telronde die volgend jaar plaatsvindt maar pas bij de vijfde telronde. Haarlem was namelijk te laat om nog mee te kunnen doen met de vierde telronde. Positief is wel dat Haarlem mee gaat doen aan de telling samen met alle andere gemeenten in de regio. De deelname aan de telling was door het college eerder wel aangekondigd maar hierbij was niet duidelijk gemaakt dat dit niet meer zou lukken voor de vierde telronde.